Evcil Hayvanlara Aşı ile İlgili Sorular

Merhaba! Bu yazımızda herkesin neredeyse ağız ortaklığı yaptığı aşı ve ilişkili sorulara yer vermek istedim. Evcil hayvanlarda aşıların önemi. Aşı uygulanan hayvan sayısı her geçen gün artış göstermekle birlikte insanların aşılara olan güveni aynı oranda artmamaktadır. Herkesin kafasında bu gibi cevapsız sorular bulunmakta… Bizim bu sorulara verdiğimiz ortak cevaplar şu şekildedir.

S: Aşı uygulamaları %100 güvenli midir?

C: Hayır %100 güvenli değildir. Aşılar, hastalık etkenlerinin hücre kültürlerinde defalarca pasajlanarak inaktif hale getirilmiş şeklidir. Bu yüzden etkenlerin hastalık yapıcı özelliği tamamen ortadan kalkar. Ancak tüm aşılar; alerjik reaksiyonlara, uygulama bölgesinde lokal ağrıya veya ateşlenmeye neden olabilirler. Örneğin köpek ve kedilerde uygulanan kuduz aşısı kuduz virüsünün sokak şeklinin inaktif halidir. Dolayısıyla hayvanlarda ilgi duyduğu organ olan beyne gider ancak herhangi bir patolojiye neden olamaz. Yine de kuduz aşısı çok düşük oranlarda olsa da etken ile ilişkili olmayan menenjit (kuduzdan çok farklı bir hastalıktır) yapabilme özelliğine sahiptir.

Diğer taraftan kedilerde uygulanan bazı aşılar deri altında tümörlere neden olabilmektedir. Literatürde “Aşı ilişkili fibrosarkom” olarak isimlendirilen bu tümörlerin görülme oranları oldukça düşük olup ileri yaşlarda ortaya çıkmaktadır. Son yıllarda konu üzerine yapılan çalışmalarda aşının içerdiği maddelerden çok soğuk bir şekilde uygulanmasının bu kanser tipinin gelişmesinden sorumlu olabileceği bildirilmektedir. Ancak bu konu henüz açıklığa kavuşturulamamıştır. Bu yüzden bizim önerimiz soğuk zincirde korunan aşıların vücut sıcaklığında uygulanmasının faydalı olabileceği yönündedir.

Aşılar göreceli olarak tehlikeli ajanlardır. Ancak bizleri ve dostlarımızı tehlikeli ve hatta tedavisi mümkün olmayan hastalıklardan korudukları için hekimlikte büyük önem arz ederler ve düzenli olarak yapılması gerekir.

S: Kuduz hastalığı artık görülmüyor. Aşısını yaptırmasak olmaz mı?

C: Hayır, olmaz. Ülkemizde kuduz hastalığı iki farklı alanda görülmektedir. Sokak tipi ve vahşi yaşam kuduzu. Ne mutlu ki, yıllardır uygulanan eradikasyon çalışmaları neticesinde sokak virüsü artık sokaklardan temizlenmiş ve sadece laboratuvarlarda bulunmaktadır. Ancak vahşi yaşam kuduzuna halen ülkemizde rastlanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından yılda 4 kez hazırlanan kuduz raporlarında ülkemizde kırsal bölgelerde vahşi yaşamda kuduz hastalığına rastlanmakta ve dönem dönem bu vahşi hayvanlar evcil hayvanları ısırarak hastalığı onlara da bulaştırmaktadırlar. Halen ülkemizde kuduz karantinası uygulanan köyler ve bölgeler bulunmaktadır. Siz ve evcil hayvanınız düşük risk grubunda olsanız da sıfır risk diyemeyiz. Her köpeğin veya kedinin kuduz aşısının yapılması yasal bir zorunluluktur.

Bu sefer soruyu ben sorayım. Diyelim evcil hayvanınız hiç sokağa çıkmıyor. Yine de yapılması gerekir mi?

Evet. Çünkü evcil hayvanınız herhangi bir kişiyi veya gelen misafirin çocuğunu diyelim ısırdı veya kolunu tırnağıyla çizdi. Çocuğun ailesi doktora başvurduğunda doktor ilk olarak köpeğin aşısını sorar. Eğer evcil hayvanın kuduz aşısı yapılmamışsa; kişiye veya çocuğa standart kuduz profilaksisi uygulanır. Yani; başlangıç antiserumu ve en az beş doz kuduz aşısı… Bu yüzden bizim önerimiz evcil hayvanlarınıza kanunların önerdiği şekilde her yıl tek doz kuduz aşısı uygulaması yapılması gerektiği yönündedir.

S: İnsanlarda aşılar çocukken bir iki kez yapılıyor bitiyor. Hayvanlarda neden her yıl tekrar edilmek zorunda?

C: Bazı aşılar B tipi bellek hücrelerini etkilediklerinden dolayı çok uzun süreler bağışıklık sağlamaktadır. Hayvanlarda da bazı hastalıklar için benzer durum geçerlidir. Ancak insan ile kıyasla daha kısa bellek sürelerinden dolayı ömür boyu bağışıklık sağlayamamaktadırlar. Örneğin köpek gençlik hastalığının aşısı uygulandıktan sonra üretilen antikorlara en uzun 18 ay rastlanabilmiştir. Kuduz hastalığında bu süre 1 yıl ile 3 yıl arasında değişmektedir. Yine bronşit aşısının kabul edilen etki süresi 8-10 aydır. Dolayısıyla aşı uygulamaları her yıl yapılmak üzere standardize edilmiştir. Son çalışmalarda gelişme döneminde doğru ve rasyonel bir aşı programı uygulanan köpeklerde 3 aydan uzun olmayan aşı zamanı gecikmeleri bağışıklık üzerinde önemli bir değişikliğe neden olmadığı ortaya konmaktadır. İnsanlarda da grip gibi aşılar her yıl düzenli olarak öneriliyor. Hatta özellikle yaşlılarda finansmanı devlet tarafından karşılanıyor.

Biz yıllardır aşı uyguluyoruz. Her yıl düzenli yapılan aşı uygulamasının her aşamada fayda sağladığını net olarak söyleyebilirim.

Bu yazımız ile ilgili düşüncelerinizi ve ya önerilerinizi duymak isteriz. Aşağıdaki yorum bölümünden bize lütfen düşüncelerinizi iletin.

Bir Cevap Yazın